تخم‌ریزی کرکودیل‌های تایلندی در جزیره هنگام

تخم‌ریزی  کرکودیل‌های تایلندی در جزیره هنگام
خبرگزاری فارس از بندرعباس، جای جای هرمزگان بنابر ظرفیت‌های مناسب و دسترسی به ساحل و دریا محلی مناسب برای پرورش آبزیان و دوزیستان و سایر موجودات و جانوران مفید سازگار با محیط دریایی و ساحلی است.
طی سال‌های اخیر در این باب تحقیقات و پژوهش‌های متعددی از طرف جوانان و کارشناسان این استان از کشت جلبک‌های دریایی گرفته تا پرورش انواع گونه‌های دریایی ارائه و یا اجرایی شده که بعضا در نوع خود منحصربه‌فرد است.
تاکنون پژوهشکده‌هایی همانند پژوهشکده اکولوژی خلیج فارس و دریای عمان که عهده‌دار کار بر روی گونه‌های جانوری دو دریای یاد شده هستند، فعالیت‌های متعددی را در این باب و حتی پرروش آزمایشگاهی برخی از گونه‌ها داشته‌اند.
پرورش کرکودیل و گونه‌های مشابه نیز در سال‌های اخیر مورد تاکید سرمایه‌گذاران و علاقه‌مندان در این راستا بوده است.
همواره محیط جزایری همانند قشم و هنگام برای این امر پیشنهاد و مناسب ارزیابی شده است

مزرعه کرکودیل‌ قشم
پرورش کرکودیل علاوه بر استفاده‌های پروتئینی، دارویی و تزیینی، در جنوب کشور می‌تواند اهرمی مناسب در راستای جذب گردشگر نیز به شمار آید، همانطور که طی ماه‌های گذشته سایت راه‌اندازی شده توسط یک خانواده خوش ذوق ایرانی در جزیره هنگام، پذیرای گردشگران زیادی بوده است.
مزرعه نوپک در جزیره هنگام (مجاور جزیره قشم) که به امر کرکودیل توسط بخش خصوصی اختصاص داده شده است، تجربه‌ای نو است که گویا طی روزهای اخیر علی‌رغم وارداتی بودن گونه کرکودیل مورد نظر از تایلند برای پرورش در این مزرعه این جانوران تخم‌ریزی کرده‌اند که این خبر در نوع خود بسیار قابل توجه است.
این مزرعه به عنوان نخستین مزرعه پرورش کروکودیل از سال 89 فعالیت خود را در جزیره هنگام آغاز کرده است و تاکنون با موفقیت تمامی مراحل طرح خود را پیش برده است

اهمیت این خبر آنجا بیشتر مشخص می‌شود که جانورشناسان، معتقدند طبق استاندارهای جهانی کروکودیل‌های مولد پس از جابجایی از محیط اصلی زندگی خود تا دو سال به دلیل وارد آمدن استرس‌ها و تغیر محیط موفق به تخم‌گذاری نمی‌شوند.
اما آنگونه که اشاره شد مراقبت مناسب از این گونه‌های جانوری در هنگام، سبب شده است با گذشت یک سال از ورود کرکودیل‌ها به جزیره، آنها در این فصل از سال تخم ریزی کنند که این امر می‌تواند علاوه بر نشان دادن برخورداری اداره کنند‌گان مزرعه مذکور از دانش لازم، بیش از پیش گویای وجود محیط مناسب در قشم و سواحل هرمزگان برای توسعه پرورش کرکودیل نیز باشد. که چرخه پرورش کرکودیل شامل تخم‌گذاری، پرورش، تولید محصول و سرانجام مولدسازی (کرکودیل‌هایی که بتوانند امر باروری را انجام دهند)، است.
مژگان روستایی مدیر عامل مزرعه نوپک قشم در همین راستا با بیان اینکه در حال حاضر در این مزرعه 28 سر تمساح وجود دارد و از ماه‌های قبل به کشور وارد شده‌اند، گفت: در حال حاضر تمساح‌ها حدود 40 تخم گذاشته‌اند که این امر جای خرسندی دارد چراکه ما در این مزرعه نشان دادیم که کشور می‌تواند به این سمت حرکت کند

به گفته وی، تخم‌های مشاهده شده در مزرعه مربوط به دو کرکودیل یکی مولد وارداتی از کشور تایلند و دیگری کرکودیلی پیش مولد است.
روستایی، تخم گذاری‌ کرکودیل‌ها در محیطی پرورشی در ایران را امری نادر خواند و پیش‌بینی کرد با تجربه حاصله روند مزرعه مذکور در ماه‌های آینده روندی رو به رشد و قابل قبول باشد.
مدیر عامل مزرعه نوپک که خود به طور مستقیم در پرورش کرکودیل‌ها دخالت دارد، گفت: در حالی شاهد تخم گذاری کرکودیل‌ها هستیم که از بزرگترین گونه از این موجودات در ایران نیز با طول سه متر و وزن 300 کیلوگرم نگه‌داری می‌کنیم.
وی ادامه داد: در کنار توجه به پرورش و نگه‌داری از کرکودیل‌های مولد، در این مزرعه در تجربه‌ای نو، هفت سر کرکودیل نیز به امر فرآوری اختصاص یافت، که مراحل دریافت و استحصال چرم دباغی از آنها در ایران موفقیت آمیز بوده است.
روستایی گفت: در حال حاضر از آنجایی که تخمین زده می‌شود، بچه کرکودیل‌ها تا دو ماه آینده از تخم خارج شوند، تمام تمرکز خود را صرف گذراندن این دوره می‌‌کنیم

توسعه پرورش کرکودیل‌ در ایران و به ویژه ساحل جنوبی کشور و هرمزگان، علاوه بر ارزآوری قابل توجه و جذب گردشگر می‌تواند اشتغال‌زایی مناسبی را نیز داشته باشد، به نحوی که برای نگه‌داری از هر 30 کرکودیل در مزارع به 15 نفر نیاز است

به نقل از iranaqua.ir

بهره برداری آزمایشی از سایت پرورش میگوی کولغان بندرعباس

کدخبر : 80832235(3553591)
تاریخ مخابره : ۱۳۹۲/۰۷/۰۳
زمان مخابره : ۱۶:۵۲
سرویس خبر : اقتصادی-
کشاورزی-


بندرعباس- معاون آبزی پروری اداره کل شیلات استان هرمزگان از بهره برداری آزمایشی سایت پرورش میگو ی کولغان بندرعباس در هفته دفاع مقدس خبر داد.


به گزارش خبرنگار ایرنا، علی کریمی روز چهارشنبه با اعلام این خبر اظهار داشت: سایت مذکور در فضایی به مساحت ۴۰۰ هکتار در ۵۰ کیلومتری شرق بندرعباس با سرمایه گذاری افزون بر ۱۶۰ میلیارد ریال در حال ساخت و بهر ه برداری همزمان آزمایشی است .
وی افزود: مجتمع مذکور که چندین سال راکد و بدون استفاده باقیمانده بود با سرمایه گذاری شرکت جهاد نصر متشکل از ایثارگران دفاع مقدس ، اقدام به فعالیت دوباره و بهبود یافته کرد.
کریمی تصریح کرد: برای بهره برداری کامل این سایت نیاز است تا براسا س مصوبه هیات دولت برق مورد نیاز از طریق اعتبارات وزارت نیرو و استانداری تامین گردد .
وی خاطرنشان کرد: در صورت بهره برداری کامل علاوه بر ایجاد اشتغال مستقیم برای ۱۶۰ خانوار روستای مناطق اطراف، امکان تولید یک هزار و ۲۰۰ تن میگوی پرورشی فراهم خواهد شد. ک/۳
۷۱۹۸/۶۶۸

مدیریت تغذیه میگوی پرورشی

مدیریت تغذیه میگو

مدیریت تغذیه یکی از مهمترین فاکتورها در کنار سه طرح موقعیت مزرعه در سایت، کیفیت خوب آب و پست‌لارو سالم می‌باشد. مدیریت تغذیه بستگی به انتخاب غذا، فرمولاسیون، ساخت غذا، انبارداری آن و زمان، میزان و روشهای غذادهی دارد. در غذادهی توجه به این نکته ضروری است که چگونه و کجا غذادهی صورت گیرد و میزان و تعداد دفعات چقدر باشد.

غذای مکمل زمانی داده می‌شود که غذای طبیعی داخل استخر ناکافی باشد یا زمانیکه رشد غذای طبیعی در استخر به دلیل طعم نامطبوع آب و شرایط اقلیمی کم باشد.

فاکتورهای موثر بر مدیریت تغذیه:

1- پایداری در آب 2- عادات غذایی میگو 3- ویژگیها و فرمولاسیون غذای مورد استفاده   4 - زمان غذادهی    5- روش غذادهی   6- مکان غذادهی   7- سیستم غذادهی   8- انبار‌داری 

پایداری در آب:

غذای دارای پایداری خوب به آسانی بعد از 10 دقیقه در آب نرم می‌شود اما شکل آن تا 4-3 ساعت بعد از ماندن در آب تخریب نمی‌شود.

عادات غذایی میگو:

1-  میگوها غذا را به کندی می‌خورند 2- همه چیز خوارند (غذای گیاهی و حیوانی) و هر زمان که گرسنه شوند غذا می‌خورند 3- ممکن است همجنس‌خواری داشته باشند 4- در محیط طبیعی رژیم غذایی‌شان شامل خرچنگهای کوچک، نرم‌تنان، میگو و ماهی‌های کوچک می‌باشد 5- وقتی که آب در جزر پائین می‌آید، فعالیت تغذیه‌ای شان زیاد می‌شود.

ویژگیهای غذای فرموله شده:

 1- کارایی( FCR پائین) 2- شامل موارد مغذی ‌ای که برای نیاز غذایی و رشد میگو کاملا متناسب است. 3- قابلیت پلت و جذاب برای میگو 4- افزایش مقاومت و پاسخ ایمنی در مقابل بیماری 5- بایستی غذا تازه باشد و عاری از سموم قارچی و علفکشها بوده و بار آلودگی نداشته باشد.

1-  جذب غذا ممکن است پائین بیاید بدلیل درجه حرارت بالا یا پائین، اکسیژن محلول پائین کیفیت بد آب، بیماری میگو یا پوست‌اندازی

2-    در این دوره‌ها مقدار غذا کاهش می‌یابد. بعد از تشخیص و اصلاح مشکل غذادهی به آرامی افزایش یابد.

3-    در هر هفته یکبار توصیه می‌شود یک یا دو وعده غذادهی را کم کنید.

4-    جدول بالا فقط یک راهنما است وبا توجه به شرایط مزرعه وتناسب با موقعیت آن تنظیم شده است.

5-    مقدار غذا در هر روز= تعداد پست لارو × درصد بقا × میانگین وزن میگو × میزان غذادهی

سایز غذای میگو

No	نوع غذا	سایز غذا
1	St-1  / Pl-1	0.3 -0.6 mm
2	St-2	0.5 - 0.8mm
3	St-3	0.8 - 1.2 mm
4	Grower-1	Die.1.8,L 2-4mm
5	Grower-1	Die.2.0,L 2-4mm
6	Finisher	Die.2.0,L 2-5mm

جدول غذادهی تنها یک راهنماست. تنظیم آن بایستی بر طبق شرایط استخر، پارامترهای آب از قبیل درجه حرارت، اکسیژن محلول و بقای میگو باشد.

استراتژی غذادهی

استراتژی غذادهی بخشی از کیفیت غذاست که در بدست آوردن تولید و رشد خوب خیلی مهم است. یک استراتژی غذادهی خوب برای اینکه مقدار غذای مورد نیاز میگو در زمان لازم در دسترس جانور گرسنه قرار گیرد ضروری است.

فیتوپلانکتونها و زئوپلانکتونها غذای اولیه برای لاروهای میگو پس از ذخیره‌سازی می‌باشند. بنابراین افزایش غذای طبیعی در استخر قبل از ذخیره‌سازی بایستی انجام شود. بلوم فیتوپلانکتونی خوب سرتاسر دوره پرورش بایستی برای تولید غذای طبیعی کافی در استخر نگه داشته شود که غذای طبیعی تقریباً 50% تغذیه میگو را شامل می‌شود. استراتژیهای دیگر غذادهی عبارتند از:

1-  انتخاب غذای دارای کیفیت خوب برای میگو نه تنها سبب اطمینان از رشد خوب میگو می‌شود بلکه می‌تواند از خرابی کیفیت آب و کف استخر جلوگیری نماید.

2-  بهبود کارایی تغذیه از طریق دانش کافی رفتار تغذیه‌ای لارو تازه ذخیره‌سازی شده تا 1 ماه که غالباً‌ لارو در حوالی دایک می‌ماند و تغذیه می‌بایستی تنها در نواحی 10-1 متر از دایک انجام شود. زمانیکه میگو بزرگتر شد به نواحی دورتر حرکت می‌کند، غذادهی می‌بایستی همه اطراف استخر و بوسیله قایق انجام شود.

3-  تنظیم مؤثر غذا از طریق سینی غذادهی در استخرهای پرورش میگو ثابت شده است. نتیجه بررسی سینی غذادهی نشان داد که نیازهای صحیح تغذیه‌ای میگو در استخر از این طریق امکان‌پذیر است. طی پوست‌اندازی میگو غذا کاهش می‌یابد. اگر غذا در سینی غذادهی باقی بماند، مقدار غذا برای هر وعده غذایی بایستی کاهش داده شود.

4-    بررسی دوره‌ای ضریب تبدیل غذا(هر 7تا10روز) برای اطمینان از کارایی غذا و کیفیت آن

5-  بررسی مرتب کیفیت غذا، برروی غذاهای وارداتی، نمونه‌گیری تصادفی و مشاهده اینکه آیا پلتها به دلیل رطوبت بالا به هم چسبیده‌اند یا کپک‌زده است. غذای باکیفیت بد بایستی پس فرستاده شود. بعلاوه کیفیت غذا می‌تواند بوسیله ریختن غذا در آب و مشاهده زمان از هم پاشیدن پلت بررسی شود. غذای بد اغلب ظرف یک مدت کوتاه از هم پاشیده می‌شود.

روش غذادهی

غذا معمولاً به صورت پخش در استخر داده می‌شود. این روش بوسیله پخش غذا به صورت یکنواخت بر سطح استخر با دست انجام می‌شود. میگوهای کوچک غالباً در طول دایک جمع می‌شوند. در دو ماه اول دوره پرورش غذا بایستی با دست به فاصله 10-1 متر از انتهای شیب دایکها ریخته شود. برای استخرهای بزرگ، بیش از 8/0 هکتار، زمانیکه میگو بزرگتر می‌شود، استفاده از قایق لازم است تا بتوان غذا را در بخش وسطی استخر پخش نمود. در مزارع پرورشی توصیه می‌شود از سینی غذادهی استفاده شود. این روش می‌تواند مقدار غذای مورد نیاز را تعیین نماید و از غذادهی بیش از حد که ممکن است سبب خرابی کف استخر شود جلوگیری نماید.

دفعات غذادهی

غذادهی میگوها بایستی حداقل 6-4 بار در روز بسته به شرایط آب و هوایی و دما انجام شود. دلایل تغذیه 6-4 بار عبارتست از:

·        پایداری غذای قابل دسترس در سایت تیاب در آب بین 4-2 ساعت  است.

·    در صورت دفعات غذادهی کمتر از آن، مقدار غذا در هر وعده زیاد شده و بخشی از غذا در کف استخر مانده و بوسیله میگو نمی‌تواند پیدا شود و در کف استخر تجزیه می‌شود.

·        به دلیل کاهش ضایعات غذا در استخر ضریب تبدیل غذایی کاهش می‌یابد.

            تنظیم غذادهی بوسیله چک کردن سینی‌های غذادهی

برای رسیدن به میزان غذای مورد نیاز مهم است تا معیاری برای افزایش، کاهش یا نگه داشتن نسبت غذای داده شده در زمان ویژه غذادهی پایه‌ریزی نمائیم. معیاری که در زیر آورده شده ممکن است پذیرفته شود.

- روشهای تنظیم غذا

مقدار غذا ممکن است براساس روشهای زیر تنظیم شود.

اگر تمامی غذای داخل سینی ها مصرف شود	10%‌مقدار غذا افزایش یابد
اگر بیش از 75% تا کمتر از 100% غذا در سینی ها مصرف شود	مقدار غذای سینی ها را تا 3 روز ثابت نگهدارید
اگر بیش از 50% تا زیر 75% غذا در همه سینی ها مصرف شود	5% مقدار غذا را کاهش دهید
اگر بیش از 25% تا زیر 50% غذا در همه سینی ها مصرف شود	10%‌ مقدار غذا را کاهش دهید
اگر 1%‌ تا زیر 25% غذا در همه سینی ها مصرف شود	20%‌ مقدار غذا را کاهش دهید
اگر تمامی غذا در سینی ها مصرف نشود	وعده غذادهی بعدی را قطع نمایید و روز بعدی غذا را تا 40% کاهش دهید

1-    تنظیم عمودی

این تنظیم غذا بوسیله بعلاوه یا منهای 5تا10درصد وعده پایانی هر روز است. این برای تکنسینها راحت است اما با شرایط آب و هوایی روز بعد سازگار نیست.

2-    تنظیم افقی

بعلاوه یا منهای 2تا5 درصد مقدار غذایی که در وعده غذایی بعدی در همان روز داده می‌شود. این کاملاً خسته‌کننده است. اما با تغییرات وضعیت آب و هوایی ظرف همان روز سازگاری دهد.

3-    ادامه دادن یا تأخیر غذادهی

بعد از بررسی سینی‌های غذادهی اگر همه غذا در سینی‌ها مصرف شده باشد فوراً 5%-2 + – غذا تنظیم شود مقدار اضافه نمودن بر اساس جدول تنظیم غذادهی انجام می‌شود و بر اساس اشتهای میگو متغیر و به بالاترین مقدار خود می‌رسد.

  4- فاکتورهای مؤثر بر مصرف غذا

 چندین فاکتور برمصرف غذا در سینی‌های غذادهی و تنظیم آن مؤثرند که عبارتند از:

1- سایز سینی 2- طرح سینی غذادهی 3- درصد غذای موجود در هر سینی و زمان بررسی آن         4- اختلاف پخش غذا در سینی 5- سرعت پخش مواد جاذب شیمیایی در آب 6- تغییر رفتار غذادهی 7- میانگین وزن بدن 8- تراکم ذخیره‌سازی و تعداد سینی‌های غذادهی در هر هکتار

5- سایز سینی غذادهی

    سینی‌های غذادهی در سایزهای متفاوتند سایز معمول آنها در زیر شان داده می‌شود.

سایز سینی	مساحت	حداکثر میزان غذا
5/0 در 5/0 متر	25/0 متر مربع	300 گرم
7/0 در 7/0 متر	49/0 متر مربع	500 گرم
یک متر در یک متر	1 متر مربع	800 گرم

بیشترین مقدار غذایی که می‌تواند در هر سینی غذادهی قرارداده شود طبق مساحت داده شده در جدول زیر آمده است.

ماکسیمم مقداری که افزایش یا کاهش داده می‌شود بستگی دارد به اختلاف فاصله سینی‌های غذادهی و اینکه چه مقدار از کل غذا بایستی پخش شود و چه مقدار در سینی‌های غذادهی ریخته می‌شود. ریختن بیش از مقدار مورد نیاز غذا در سینی‌های غذادهی ممکن است باعث اضافه آمدن غذا طی بررسی سینی‌ها شود و منجر به اشتباه در تنظیم غذادهی گردد.

6- طراحی سینی غذادهی

                 سینی‌های غذادهی در سایزهای متفاوت طراحی می‌شوند. طرحهای معمول با دیواره یا بدون آن       هستند. پیچیده‌ترین سینی غذادهی که طراحی شده مواد جاذب شیمیایی را بیشتر در آب پخش می‌کند و منتهی به این می‌شود که میگوهای کمتری قادر به یافتن غذا باشد همچنین میگوهای کمتری به خوردن غذا در سینی‌های غذادهی عادت خواهند کرد.

چگونه غذادهی تنظیم شود و مشاهده بررسی سینی

روز پرورش 30-60 روز	مشاهده سینی غذادهی
افزایش 10%‌ غذا در روز بعد	4سینی بعد از 2ساعت خالی می‌شود.
افزایش 5% غذا در روز بعد	3سینی بعد از 2ساعت خالی می‌شود.
نگهداشتن همان مقدار غذا (نه کاهش نه افزایش غذا)	2سینی بعد از 2ساعت خالی می‌شود.
کاهش 10% غذا در روز بعد	1-0 سینی بعد از 2ساعت خالی می‌شود.

روز پرورش 61روز تا برداشت	مشاهده سینی غذادهی
افزایش 10% غذا در روز بعد	4سینی بعد از 5/1 ساعت خالی باشد.
افزایش 5%‌ غذا در روز بعد	اگر 3سینی بعد از 5/1 ساعت خالی باشد.
نگهداشتن همان مقدار غذا(نه افزایش نه کاهش)	اگر 2سینی بعد از 5/1 ساعت خالی باشد.
کاهش 10% غذا در روز بعد	اگر 1-0 سینی بعد از 5/1ساعت خالی باشد.

زمان بررسی سینی غذادهی بعد از60 روزگی	زمان بررسی سینی غذادهی 30-60روزگی
30/7صبح	وعده غذادهی اول= 8صبح
30/12 بعد از ظهر	وعده غذادهی دوم= 1 بعدازظهر
30/6 بعد از ظهر	وعده غذادهی سوم= 7 بعد از ظهر
نامشخص	وعده غذادهی چهارم= نامشخص

غذای میگو، تغذیه و رشد

غذای میگو، تغذیه و رشد

در پرورش میگو غذای مکمل 70-60 درصد کل هزینه تولید را شامل می‌شود. دادن غذای کافی به جانوران پرورشی برای اطمینان از اینکه به رشد مورد دلخواه برسند برای یک مدت زمان مشخص، لازم است. کیفیت غذای میگو و استراتژی غذادهی برای رشد خوب و تولید بالا خیلی مهم است. انتخاب دقیق یک غذای باکیفیت و مدیریت آن برای کنترل ضریب تبدیل غذا( FCR ) در پرورش میگو خیلی مهم است. یک غذای تجاری کارخانه‌ای بایست روش کنترل کیفی کاملی را در مورد فرمولاسیون غذایی، انتخاب مواد‌اولیه با کیفیت خوب، ساخت غذای پلت، انبار مواد‌اولیه و انبار نهایی غذای ساخته شده دنبال نماید. موارد مذکور برای تولید غذای با کیفیت خیلی مهم هستند. کیفیتهای مختلف غذای میگو سبب تولید غذاهای با کیفیت متفاوت و قیمت متفاوتی خواهند شد. ما می‌توانیم ارزش غذایی غذای میگو را با استفاده از مواد غذایی باکیفیت خوب افزایش دهیم.

پیشنهادات و توصیه‌هایی برای انتخاب غذای با کیفیت میگو:

a.      وضعیت فیزیکی

1-1- یکسان بودن سایز و رنگ غذا بایستی آزمایش شود

1-2- غذای پلت شده نبایستی خاکه داشته باشد

1-3- غذای پلت نبایست زمانیکه در آب ریخته می‌شود شناور بماند

1-4- کیسه‌های غذا نباید پاره باشد یا هیچ سوراخی نباید داشته باشد

1-5- سطح غذای پلت بایستی صاف باشد

1-6- غذا باید بوی خوبی داشته باشد و بوی کپک زدگی نداشته باشد

1-7- غذای پلت بایستی خشک باشد و ناصافی یا رطوبت نداشته باشد

1-8- غذای پلت نبایستی کپک زده باشد

2- پایداری در آب

2-1- یک غذای با کیفیت بالا بایستی زمانیکه در آب ریخته می‌شود 3-2 ساعت پایدار باشد و بعد از شکسته شدن پلتها نرم خواهند شد

2-2- یک غذای با بیش از 8 ساعت پایداری در آب غذای خوبی نیست

2-3- پلت بدون پایداری در آب منتهی به از دست دادن غذا و هزینه اضافی می‌شود و به آسانی آب استخر را آلوده می‌کند و مدیریت استخر مشکل خواهد شد.

2-4- پایداری پلت زمانی قابل قبول خواهد بود که پلتها در آب به مدت 30 دقیقه نگهداشته شوند و مشاهده شود چگونه پلت در آب از هم پاشیده می‌شود.

جذابیت غذا

2-5- اگر میگوها پلتهای غذایی را بگیرند و از آن تغذیه کنند، نشان می‌دهد که پلتها را ترجیح می‌دهند.

2-6- ما می‌توانیم جذابیت غذاهای مختلف را بوسیله جداکردن آنها از هم و قراردادن در سینی های غذادهی مشاهده نمائیم. غذایی که در سینی‌ها اول از همه مصرف می‌شود و پس از چک کردن، اگر سینی خالی باشد نشان می‌دهد آن غذا نسبت به بقیه جذابتر است.

3-سلامت

           اجزای غذایی که استفاده می‌شوند بایستی کیفیت بالایی داشته باشند و عاری از سموم یا علف کش باشند.

1-    قابلیت پلت شدن

 4-1- زمانیکه یک غذای باکیفیت خوب جویده می‌شود           مزه شیرین دارد که از آرد ماهی تازه است.

4-2- برعکس اگر ما غذای بدی بجویم، بی‌حسی در زبان را حس خواهیم کرد که به دلیل تازه نبودن آرد ماهی است.

5- سایز پلت

سایزهای غذای پلت شده وابسته به اندازه میگو است. میگوهای کوچک غذای با سایز پلت کوچک را می‌گیرند اما میگوهای بزرگتر به پلت بزرگتر نیاز دارند.

آسیب شناسی مراکز تکثیر لارو میگو در ایران

آسیب شناسی مراکز تکثیر لارو میگو در ایران

اشاره :

تولید بچه میگو فرآیندی است که در مراکز تکثیر با هدف تامین بچه میگوی مورد نیاز مزارع میگو و بعنوان یک بنگاه اقتصادی آبزی پروری مطرح است .  و با توجه به اینکه  سیستم پرورش میگو در ایران مبتنی بر تهیه بچه میگو از مراکز تکثیر پایه ریز ی

شده بود لذا همزمان با توسعه مزارع پرورش میگو  ایجاد مراکز تکثیر لارو میگونیز در دستور کار قرار گرفت . اگر چه توسعه این بخش از صنعت در بخش خصوصی کمی دیر تر از مزارع میگو بود و تا قبل از آن برنامه ریزی شده بود تا لارو مورد نیاز از طریق مراکز وابسته به دولت تامین شود که برای تولید انبوه نمی توانست جوابگو باشد  ولی در الگوی توسعه و ایجاد انگیزه و پایه ریز ی بخش بسیار موثر و راهگشا بود و از آنجاییکه تولید بچه میگو برای فعالیت مزارع ضروری بود در طی سالهای اجرای برنامه توسعه مزارع میگو  تعداد و ظرفیت این مراکز به حد موردنیاز  افزایش یافت. ولی در ادامه  به دلیل رکود حاصل در صنعت و عدم تقاضا، برخی از این مراکز در سالهای 82 و 83 مورد بهره برداری قرار نگرفتند و مراکز بهره برداری شده نیز با تمام ظرفیت  خود فعالیت نکردند

سابقه :

مرکز تکثیر میگوی کلاهی، قدیمی ترین مرکز تکثیر میگو در ایران و استان هرمزگان است. در سالهای اجرای برنامه توسعه میگو  13 مجوز برای احداث مراکز تکثیر میگو در این استان صادر شد و با در نظر گرفتن ظرفیت مزارع میگو  این تعداد به  17 مجوز افزایش یافت که با رکود  پرورش میگو تنها همان 13 واحد به مرحله تولید رسیده و  پاسخگوی نیاز مزارع بودندو سایر مجوزها در مراحل ابتدایی متوقف و توسعه نیافت . و در حال حاضر تنها 8 مرکز تکثیر به فعالیت مشغولند

 تکثیر میگو در استان بوشهر با فعالیت مرکز بندرگاه در سال 1368 آغاز شد  و  با احداث مرکز بزرگ تکثیر میگو در حله ادامه یافت. در سال 1375 با صدرو مجوز تکثیر برای بخش غیر دولتی کار احداث و بهره برداری از مراکز تکثیر آغاز و در حال حاضر 21 مرکز تکثیر میگو متعلق به بخش غیر دولتی آماده بهره برداری هستند

در استان خوزستان و در سالهای اولیه توسعه پرورش میگو، مرکز تکثیر میگوی بندر امام خمینی ( متعلق به شیلات ایران) تنها مرکز استانی تولید کننده بچه میگو به شمار می رفت. در سال 1376 مجوز ساخت 10 مرکز تکثیر در استان خوزستان صادر گردید که اولین مرکز تولید آزمایشی خود را در سال 1378 به انجام رساند.  و بعد از آن  6 مرکز متعلق به بخش غیر دولتی در نزدیکترین فاصله به مجتمع پرورش میگو   احداث و مورد بهره برداری قرار گرفتند.

در استان  سیستان و بلوچستان  اولین مرکز تکثیر میگو در سال 1376 در این استان مورد بهره بردرای قرار گرفت و در حال حاضر 7 مرکز تکثیر  میگو  استان آماده بهره برداری هستند (1)

(میزان تولید بچه میگو در کشور طی سال 80-73  -   هزار قطعه ) –  (2)

سال	1373	1374	1375	1376	1377	1378	1379	1380
تولید بچه میگو	282	18000	24700	57000	114000	306000	532000	828000

ماخذ : سالنامه آماری سازمان شیلات ایران

(میزان تولید بچه میگو در کشور طی سال 90-81   -  هزار قطعه )

سال	1381	1382	1383	1384	1385	1386	1387	1388	1389
تولید بچه میگو	683000	764300	1142703	797468	642900	397360	733549	532482	682000

ماخذ : سالنامه آماری سازمان شیلات ایران

آسیب شناسی

فعالیت تکثیر میگو در بخش خصوصی پس از توسعه و آغاز طرح ها ی پرورش میگو شروع شد و قبل از آن بصورت محدود تولیدات بخش دولتی و در مواردی واردات لارو گونه مونودون از کشور مالز ی تامین کننده لارو مزارع تازه تاسیس و یا استخرهای ترویجی مراکز دولتی بود .بر خلاف مزارع میگو که سرمایه گذاری دولتی در احداث زیر ساختها و ایجاد مجتمع های پرورش میگو عاملی برای جذب سرمایه گذاران در این بخش بود  و راه آنان را هموار نمود، دولت در اجرای طرح های تکثیر میگو هیچگونه حمایت سرمایه گذاری زیر ساختی نداشت و  نیاز به تامین بچه میگو و ضرورت ایجاد فعالیت های پیشین در این  حرفه عاملی شد تا بتدریج واحدهای تکثیر میگو در کشور احداث و به فعالیت بپردازند و  از این روی مشکلات آنان بصورت مستقل مورد توجه قرا ر نگرفت و تحت شعاع پرورش کمتر به موضوع مبتلا به آنان پرداخته شد و  همواره با چالش هایی مواجه بود ه اند که به برخی از آنها اشاره خواهد شد .

1-       حضور خارجی ها در مراکز تکثیر لارو میگو

تولیدات مراکز دولتی و تولید آزمایشی مراکز تکثیر بچه میگو ی بخش خصوصی که تازه فعالیت تولیدی خودرا آغاز نموده بودند هیچگاه به تولید انبوه نرسید و برای برون رفت از این مشکل مدیران این مراکز دست به دامان کارشناسان و یا در واقع کارگران تجربی کشور تایلند و متعاقب آن هند ، فیلیپین  ، و... شدند که یکباره تحولی در تولید ایجاد و عطش مدیران را در جذب این افراد   دو چندان کرد و بخت نیز با آنان یار بود و شکوفایی وسود وسوسه انگیز پرورش میگو   در آن سالها سیل خارجی ها  را  روانه مراکز تکثیر ایران نمود . با وجود اینکه گونه ایران متفاوت از گونه غالب جنوب شرق آسیا بود ولی تبحر آنان در تولید تعجب آور و فرصتی برای عرض اندام کارشناسان داخلی بوجود نیاورد و آنان نیز که میدان را خالی میدند یکه تاز میدان بوده و کار به جایی رسید که فوت کوزه گر ی را نشان کسی نداده و حتی برچسب های نوشته شده به زبان تایلندی بر روی مواد مورد استفاده را نیز بصورت محرمانه از بین میبردند  و اینجا بود که اعتماد بنفس کارکنان داخلی را تضعیف   و عطش مزرعه داران را تقویت کردند  و باورهای غلط را پایه ریزی نمودند . و بعدها نیز با تغییر گونه،  پای کارشناسان کشور اکوادور نیز به صنعت تکثیر میگوی ایران باز شد

با گذشت بیش 15 سال از تولید تجار ی مراکز تکثیر هنوز این فعالیت وابسته به کارکنان خارجی است و این در حا لی است  که طی چند سال گذشته  فارغ التحصیلان زیادی در رشته شیلات  وارد بازار کار شده واکثرا" در مشاغل غیر مرتبط حضور دارند . و با وجود اینکه تعدادی از آنان در مراکز تکثیر مشغول به کار هستند هنوز نتوانسته اند بطور مستقل مدیریت تولید را بعهده گیرند  و تا جاییکه برای متولیان امر نیز مشکلاتی ایجاد شده است  تا حضور افراد خارجی را که نیاز به اخذ مجوزکار  از ارگانهای مسئول دارد با توجیه اینکه ازآنان برای  آموزش  استفاده میشود مجوزها ی لازم اخذ میگردد هر چند که تا  چند سال آینده دست آنان رو خواهد شد و امکان عدم صدور مجوز وجود خواهد داشت که در این صورت نیروی جایگزین تربیت نشده است برخی از دلایل عدم حضور آنان در مراکز تکثیر  و عدم رغبت مالکین این مراکز به حضور این متخصصین در این صنعت بیان میگردد

-     پرورش دهندگان بر این باورند که لاروها ی تولید شده توسط خارجی ها از سلامت و بازماندگی بالاتری نسبت به لارو تولیدی توسط متخصصین داخلی برخوردارند و این موضوع را بدون ذکر دلیل و استدلال بیان میکنند و تنها ناشی از یک فرهنگ سازی غلط   از گذشته است . در صورتیکه سلامتی لارو  ودر صد  بازماندگی بستگی به مولدین سالم و تغذیه مناسب مولدین و تغذیه مراحل لاروی دارد

-          عدم اعتماد مالکین مراکز تکثیر نسبت به متخصصین داخلی

عدم اعتماد به توانایی متخصصین داخلی از سوی مالکین مراکز تکثیر سبب شده است  زمانی که کارشناسان جوان و با انگیزه ایرانی  پا به عرصه تولید می گذارند دچار دلسردی شده و سبب عدم خود باوری  و کاهش توانایی شده و فرصتی برای عرضه توانایی پیدا نمی کنند و این عدم اعتماد مالکین سبب میشود تامالکین  تفاوت قابل توجهی بین امکانات تولید و رفاهی   و دستمزد ی  این دو گروه قایل شوند بعنوان مثال امکانات مورد درخواست خارجی ها به هر طریق ممکن تامین ولی در مقابل کارشناسان داخلی عنوان میشود که باید از امکانات موجود استفاده نمایید .

-          مسئولیت پذیری کارگران در مقابل خارجی ها

به نحوی با کارشناسان داخلی برخورد شده است که سبب میشود کارگران در مقابل مسئولیتی که از جانب کارشناسان داخلی به کارگران محول میشود با کمترین دقت و مسئولیت پذیری انجام میشود و کارشناسان ناچار میشوند تا جزیی ترین کارها را خود راسا" انجام داده و فرصتی برای بهبود امر تولید بکار فراهم نگردد (3)

این عوامل موجب میشود تا کارشناس نتواند همه ساله در یک مرکز مشغول بکار شود و در نهایت کار خودرا رها کرده و اگر فرصتی پیش آید   جذب شغل غیر مرتبط میگردد . 

2-       وابستگی به نهاد های وارداتی

تمامی نهاده های تولید اعم از انواع سیست و فرآوردهای آرتمیا ، غذاهای مکمل و مواد شیمیایی و دارویی و حتی در برخی موارد مولد وابسته به واردات بوده که فعالین این بخش بر اساس سلیقه و توان مالی و پیشنهاد کارکنان خارجی اقدام به ورود بی ضابطه  و خارج از نظارت بهداشتی از مبادی غیر مجاز می نمایند که معضل بزرگی فرا روی صنعت است بطوریکه در بسیاری از موارد انگشت اتهام وقوع و بروز بیماری در کشور متوجه همین نهاد های وارداتی است . متاسفانه علی رغم توسعه صنعت هنوز در زمینه انتقال تکنولوژی و تولید غذای مکمل سرمایه گذاری لازم انجام نشده است که شاید ناشی از  عدم توجیه اقتصادی به لحاظ نیاز محدود این نهادها در سطح کشور باشد که محدودیت مقدار مورد مصرف  با ظرفیت یک واحد تولیدی که مختص این صنعت ساخته شود متناسب  و دارای صرفه و توجیه اقتصادی نباشد . در این خصوص لازم است تا بررسی های اقتصادی بیشتری انجام شود و  یا حداقل تجار وارد کننده این رغبت را پیدا کنند تا از طریق اخذ نمایندگی از تولید کنندگان معتبر جهانی این نوع نهاد ها را بصورت نظارت شده به کشور وارد و در اختیار تولید کنندگان بچه میگو قرار دهند .

3- عدم توجه به توسعه مولدسازی میگو

میگوی مولد به عنوان ماده اولیه بخش تکثیر برای تامین بچه میگوی مورد نیازمزارع نقش حیاتی دارد . با توجه به توسعه صنعت تکثیر و پرورش میگو در کشور ، نیاز به تامین مولدین مناسب جهت تامین بچه میگوی با کیفیت مورد نیاز، افزایش یافته است. از مهمترین مشخصات مولد قابل قبول در تکثیر و تولید پست لارو پاک بودن از عوامل بیماریزای مهم و دارا بودن مشخصات و صفات ژنتیکی مطلوب ( رشد سریع و مطلوب، حصول میانگین وزن بالا در طول مدت پرورش، مقاومت در مقابل شرایط نامطلوب محیطی و بیماریها و ....) میباشد.

با تغییر گونه از سفید هندی به ایندیکوس جایگزینی مولدین وحشی با نوع پرورشی آن که بهترین گزینه شناخته  شده بود به مرحله عمل درآمد استفاده از مولدین پرورشی به عنوان یکی از راههای پیشگیری از بروز بیماریها در مزارع پرورش میگو مورد توجه و تائید قرار گرفته است. در کنار موارد اشاره شده فوق در خصوص کنترل بیماریها، بهبود کیفیت لاروهای تولیدی با انتخاب اصلح از مولدین یا کیفیت در کنار افزایش میانگین وزنی میگوهای پرورشی با ذخیره سازی لاروهایی  که دارای ذخایر ژنتیکی مناسب می باشند ضمن کوتاه کردن طول مدت پرورش و بهبود سایز محصول باعث اقتصادی شدن این صنعت خواهد شد. در این ارتباط  افزایش ژنهای با کیفیت میتواند باعث افزایش کیفیت نهائی محصول کشور و نهایتا" تولید اقتصادی آن گردد.

متاسفانه در وضعیت موجود مولد سازی به شیوه بسیار ابتدایی در استخرهای پرورشی انجام شده و در فصل تکثیر به مراکز تکثیر انتقال می یابند . تاسیس و راه اندازی یک مرکز اختصاصی  برای تامین مولدین پرورشی مورد نیاز تولید با هدف تامین میگوی مولد ایمن و سالم  در شرایط قرنطینه با اجرای دستور العملهای زیست ایمنی و کاهش خطر ورود عوامل بیماری زا،  امکان برنامه ریزی  اصولی برای به گزینی و ارتقاء کیفیت رشد بچه میگو از طریق  اجرای برنامه های ژنتیک ، فراهم نمودن زمینه برنامه ریزی از سوی مراکز تکثیر برای تامین به موقع  بچه میگوی مزارع طرف قرارداد و اجرای طرح های ژنتیکی اصلاح نژاد و به گزینی مولدین تحت نظارت کارشناسان عالی رتبه داخلی و خارجی  و تولید میگوهای مولد اصلاح شده با کیفیت برتر تحت شرایط بهداشتی و قرنطینه ای و دراختیار قرار دادن این مولدین جهت تولید بچه میگوهای مورد نیاز مراکز تکثیراز ضروریات این صنعت خواهد بود

4-       عدم هماهنگی بین مراکز تکثیر و مزارع میگو

تولید در مراکز تکثیر بصورت تولید خطی است  بدین معنی که در طول فصل تکثیر لازم است تا با توجه به ظرفیت مرکز یک روند تولید مستمر و منظم برنامه ریزی شود و بر این اساس نسبت به تامین نهاده های تولید از قبل برنامه ریزی شود . متاسفانه فرهنگی باب شده است که مزرعه داران با حلقه اول و پایه تولید هیچوقت هماهنگ نبوده و مدیران مراکز تکثیر به دلیل عدم رغبت مزرعه داران به عقد قرار داد ، توان برنامه ریزی و پیش بینی تولید را پیدا نمی کنند و مجبورند ریسک سرمایه گذاری را تقبل کرده و در حد برآورد و پیش بینی و حدس  و گمان اولیه اقدام به تولید نمایند که این مشکل موضوعی شده است تا روند تولید و توزیع بچه میگو از روند متعادل و خطی خارج و همواره در مقاطعی با انبوه لارو تولید شده و نبود مشتری و در مقطع زمانی دیگر کمبود لارو و خالی ماندن ظرفیت پرورش را به دنبال داشته باشد از سوی دیگر وابستگی مراکز تکثیر به واردات و نوسانات نرخ ارز، چالش ها  و چانه زنی های زمانبر و وقت کشی در توافق قیمت بوجود آورده است که مانع از انجام برنامه ریزی تولید شده است .

5-       نقدینگی

وابستگی مراکز تکثیر به واردات نهاد ها و دستمزد کارکنان خارجی با ارز آزاد ، فعالین این بخش  را در وضعیتی قرار داده است که حجم هزینه کرد نقدی آنان افزایش یابد و امکان پرداخت اقساطی وجود ندارد حال آنکه پرورش دهندگان توقع دارند تا لارو خود را بصورت شرایطی  و نسیه خریدار ی و تسویه حساب را به پس از برداشت موکول نمایند به دلیل ضعف  مالی و نیاز به برگشت سریع تعهدات مالی برای همه مدیران مراکز تکثیر این انعطاف وجود ندارد تا شرایط پرورش دهنده را بپذیرند و این نیز خود مانعی است برای تاخیر در عقد قرار داد.

6-       و سایر

علی رغم پر مخاطره بودن فعالیت تکثیر میگو  تا کنون تحت  پوشش بیمه محصولات کشاورزی  که مورد توافق تکثیر کنندگان باشد قرار نگرفته است .

تاخیر در تحویل بچه میگو از pl 12    به بعد علاوه بر افزایش هزینه تولید  ، تلفات و کاهش تولید نیز در پی خواهد داشت و مانع از تحقق تولید و در آمد پیش بینی شده میگردد

تطبیق شرایط بهداشتی با پروتکل سازمان دامپزشکی و الزام حضور ناظر دامپزشکی در هر مرکز تکثیر از جمله چالش هایی است که یکی دو سال اخیر این مراکز با آن موجه اند و پرداخت دستمزد یکساله در قبال فعالیت حداکثر شش ماهه از جمله این مشکلات محسوب میگردد که تنش هایی را فیمابین متولیان امور و صاحبان این مراکز ایجاد نموده است .

منابع :

1-       طرح جامع توسعه  پایدار تکثیر و پرورش میگو- سازمان شیلات ایران - شهریور 1385

                     2 -     سالنامه آماری سازمان شیلات ایران- معاونت برنامه ریزی و توسعه مدیریت – دفتر برنامه و بودجه

              3 -     رئوفی ،مرتضی و کمالی ، مهدی ، بررسی علل حضور خارجی ها در مراکز تکثیر میگو - 1392