صادرات میگوی ایران و یک رکورد شکنی

به نقل از کانال تلگرامی اتحادیه صادرکنندگان آبزیان ایران

دکتر علی اکبر خدایی

با افزایش تولید میگوی کشور خوشبختانه صادرات این محصول نیز سال به سال در حال رشد می باشد. در حالی که طبق آمارگمرک جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۳۹۴مقدار ۱۲۶۱۸ تن از ۱۷۸۰۰ تن میگوی پرورشی تولیدی صادر گردید، سهم حدود ۷۰ درصدی صادرات از کل تولید میگوی پرورشی در سال ۱۳۹۵ نیز حفظ شد و ۱۵۲۰۶ تن میگو از مجموع حدود ۲۱۸۰۰ تن تولید سال ۱۳۹۵ به مقاصد صادراتی ارسال گردید.

ارزش صادرات میگوی سال ۱۳۹۴ که معادل ۱/۵۵ میلیون دلار بود در سال ۱۳۹۵ با ۲۷٫۶% رشد به ۳/۷۰ میلیون دلار رسید. چند ویژگی مهم در میزان و ارزش و نیز تغییر محسوس در بازارهای صادراتی میگوی ایران در سال ۱۳۹۵ مشهود است که با توجه به آنها ضروری است.
در سال ۱۳۹۵ سهم بازار امارات همچنان رو به کاهش گذاشت و صادرات ما به آن کشور از ۳۷۷۳ تن سال ۹۴ به ۲۷۰۰ تن در سال ۹۵ کاهش داشته که این نشانه بسیار خوبی در تغییر جهت میگوی ایران به سمت بازارهای مهمتر است. کاهش سهم امارات از ۹/۲۹ % به ۷/۱۷ % کل صادرات میگو به این معناست که بازارهای دیگر جایگزین امارات شده اند که مهمترین آنها بازار جنوب شرق آسیا و اتحادیه اروپا است.
سهم چین (ویتنام) از ۵۸ % سال ۹۴ به حدود ۷۰ % افزایش یافته و از ۷۳۲۷ تن به ۱۰۶۰۰ تن رسیده است. از آن مهمتر سهم اتحادیه اروپاست که با رشد چشمگیر ۵۲۲ درصدی مواجه شده است . به عبارت دقیقتر در حالی که در سال ۱۳۹۴ تنها ۸۷ تن میگوی ایران به اروپا (ایتالیا) ارسال شده بود میزان صادرات میگوی ما در سال ۱۳۹۵ به ۵۴۲ تن رسید که در این میان سهم کشور فرانسه ۴۴۱ تن می باشد. می دانیم که فرانسه یکی از سخت ترین بازارهای میگوی دنیاست و همواره میگوی کیفی درجه یک را می پسندد و تغییر جهت صادرات میگوی ایران به این کشور نشانه بسیار بسیار مثبتی است.
نکته جالب دیگر اضافه شدن هنگ کنگ به عنوان یک مقصد جدید صادراتی میگوی ایران است که علت آن می تواند سختگیری دامپزشکی در یک مقطع خاص برای صادرات به ویتنام باشد که صادرکنندگان ایرانی برای رساندن کالای خود به چین، مسیر هایفونگ را با هنگ کنگ جابجا کردند.
بسیاری از فعالان اقتصادی در خصوص وضعیت صادرات میگو به روسیه سوال میکنند. باید دانست با توجه به وجود بازارهای جذاب تر برای صادرکنندگان میگوی ایران و همچنین تنگناهای خاص تجارت با روس ها، مقدار صادرات میگوی ایران به روسیه با ۲۴ % کاهش نسبت به سال قبل به ۱۵۳ تن محدود ماند و بعید است علیرغم تمایل فراوان مقامات دولتی دو کشور باتوجه به شرایط کنونی و خصوصاً قیمت های پائین پیشنهادی روس ها، این میزان در کوتاه مدت افزایش چشمگیر داشته باشد.
در سال گذشته کشورهای عربی دیگر نظیر لبنان، کویت و عمان مجموعاً با خرید ۹۳۷ تن میگو از ایران، سهم خود را ۱۱۵ تن افزایش دادند. در این میان بیشترین میزان صادرات به لبنان با ۵۰۱ تن و سپس کویت با ۳۹۰ و عمان ۹۶ تن بوده است. واردات لبنان و کویت از ایران افزایش و عمان کاهش داشته است.
برای سال جاری که ان شاء الله تولید ۳۰ هزار تنی را پیش بینی می کنیم به فرض ثبات سهم ۷۰ درصدی صادرات، پیش بینی می شود میزان صادرات میگوی ایران به ۲۱ هزار تن افزایش یابد و برای نخستین بار ارزش صادرات میگو به مرز ۱۰۰ میلیون دلار برسد .

آشنایی با آهک و کاربرد آن در آبزی پروری

آشنایی با آهک و کاربرد آن در آبزی پروری

توضیح : در گروه تلگرامی صنعت پرورش میگوی ایران  که یک گروه علمی درزمینه پرورش میگواست و با حضور اساتید بزرگ و صاحب نظران این صنعت راه اندازی شده است بویژه دوست دانشمند گرامیم جناب مهندس موسی زاده  به مطالب غنی و کاربردی برخورد میشود که لازم دیدم با اجازه آدمین های محترم گروه و نویسنده محترم مطلب ، برخی از آنها در این وبلاگ برای استفاده شما عزیزان باز نشر نمایم

[Forwarded from Kianoosh]

سنگ آهک بندرت بصورت خالص در طبیعت پیدا میشه و بهمین علت میتونه رنگش ناشی از ناخالصی های موجود در آن قدری متفاوت باشه،

آهک بیشتر بصورت  رسی،  ماسه ای و دولومیتی وجود داره، ناخالصی های مهم سنگ آهک عبارتند از: منیزیم،  آلومینیوم، سیلیس و منگنز

سنگ آهک خالص در دمای 1000 درجه سانتی گراد و سنگ آهک رسی و دولومیتی در دمای حدود 1300 درجه سلسیوس کلسینه میشن

وقتی به آهک زنده آب اضافه کنیم،  آبدار یا بقولی هیدراته میشود و این واکنش با آزاد سازی گرما توام است. به آهک آبدار، آهک شکفته هم میگن،  آهک زنده را نمیتوان بمدت طولانی بخصوص در نواحی با رطوبت بالای هوا نگهداری کرد چرا که با جذب رطوبت به آهک شکفته تبدیل میشود.  برای تهیه آهک زنده بایستی caco3 در سنگ آهک بیشتر از 90% باشد و مقدار AL2O3 و Fe2O3 و SiO2 موجود در آن از 4 در صد کمتر باشد.

یکی از کاربرد های آهک کاهش سختی آب میباشد چرا که با اضافه کردن  آهک HCO3 منفی (بیکربنات)  رسوب کرده در نتیجه سختی پایین می‌آید.

آهک موجب ترسیب ترکیبات فسفاته و نیتروژن شده و بهمین علت است که نبایستی کود دهی به استخرهای پرورشی چه آلی و چه غیر آلی همزمان با آهک پاشی انجام پذیرد.

یکی از کاربرد های دیگر آهک (البته در صنایع مختلف کاربرد های زیادی دارد)  کنترل آلودگی هوا در کارخانه های ذوب فلزات است که بعنوان جاذب گازهای سمی مثل SO2,  HF و Hcl و... عمل میکند.

اینجا لازم است نکته ای را عرض کنم که میتواند مورد گفتگو  و ارزیابی دقیق قرار گیرد.

برای ضد عفونی کردن بستر استخرها توصیه به استفاده از هیپو کلریت کلسیم  شده است، 

یکی از موارد مصرف آهک استریل کردن آب است، این استریل کردن چگونه انجام میپذیرد،  بدین صورت که PH آب را برای مدت زمانی بین 10-3 ساعت به  حدود 5/11 میرسانند.  بعد از آن پی اچ را بوسیله دمیدن گاز CO2 به حد استاندارد حدود 5/7 تنزل میدهند.  کمتر میکروارگانیسمی پیدا میشود که بتواند PH حدود 5/11 را تحمل کند و همچنین در برابر  تغییر 4 واحدی آن  در مدتی کوتاه از خود مقاومت نشان دهد.

این کار را هنگامیکه در بدو آماده سازی استخرهای پرورشی هستیم و میانگین ارتفاع آب به 40-30 سانتی متر رسیده باشد میتوان انجام داد که متاثر از PH آب،  پی اچ خاک نیز سیر صعودی کرده که با بالا رفتن آن تا حدود 11 استریل شدن خاک هم رخ خواهد داد.  چرا که بعلت عمق پایین آب نفوذ پذیری آهک در خاک را خواهیم داشت. تا خاک بدرجه اشباعیت برسد آب آهک دار در خاک نفوذ خواهد کرد. البته قبل از این عملیات،  بایستی کف استخرها آفتاب خوبی خورده باشد و دچار هوازدگی هم قرار گرفته باشند که هم مینرالیزاسیون یا معدنی شدن مواد آلی صورت گرفته باشد و هم هوا  و نور  خورشید کف را چنان خشک کند که سله ایجاد شود و با پایین و بالا پریدن پای آدم در کف فرو نرود.

همچنین نیازی به اضافه کردن گاز دی اکسید کربن هم نمی باشد چرا که با چند بار خروج و ورود آب قبل از آبگیری اصلی البته با ارتفاع   PH هم میزانش تنزل میکند.    هم ارزانتر،  هم مطمئن تر جهت از بین بردن عوامل پاتوژن در خاک،  هم آسیب های بسیار بسیار کمتر به محیط زیست وارد میکند

سازند های مناسب سنگ آهک در کشورمان بر اساس گزارشات جناب آقای نبیان در سال 1363 اینچنین است آهک سازند مبارک مربوط به دوره کربونیفر

در مقیاس نیمه صنعتی مناسب است ولیکن این نوع سنگ آهک برای استفاده در مزارع پرورش آبزیان بنظر میرسد بعلت ناخالصی بیشتر نسبت به سنگ آهک سازند های دیگر مناسب نباشد.

سنگ آهک های دوره پرمین که دارای رنگ خاکستری هستند،  از سازندهای مربوط بدوره کربونیفر بهترند.

سنگهای آهکی ژوراسیک میانی در کوه های البرز و کپه داغ (مزدوران)  در مسیر مشهد به سرخس همچنین بادامو،  قلعه دختر و اسفندیار در مرکز ایران از سنگهای آهکی مناسب محسوب میشوند.  سنگ آهک دوره کرتاسه از مناسبترین سنگ آهک های کشور میباشد که باز مربوط به رشته کوه های البرز و زاگرس است، و کارخانه تولید  اهک اگر اشتباه نکنم در نزدیکی پل زال مسیر پل دختر به اندیمشک با تولید کیفی مناسب وجود دارد و همچنین همدان

یکی دیگر از سنگ های آهکی مناسب مربوط به آهک های سازند قم مربوط به دوره الیگو میوسن است.

سازند سنگ های آهکی خوزستان   هفتگل که مربوط به زاگرس است نیز از نظر کیفی خوب هستند،  ولیکن تا آنجا که بنده مطلع هستم،  تولید آهک خالص در آنجا حداقل تا چند سال پیش نداشتیم،  البته شاید اشتباه بکنم.

آهک های دوره کواترنر  که تراورتن هستند در ارتباط با فعالیت چشمه های آب گرم تشکیل شده اند و آهک های اطراف این آب گرم ها مثل آبگرم کیو در خلخال    شاه آباد ماکو، سیه چشمه ماکو،  چشمه سنگرود لوشان،گامیش گلی سرعین اردبیل و......

تلاش برای افزایش سرانه مصرف آبزیان در کشور

تلاش برای افزایش سرانه مصرف آبزیان در کشور

سرانه مصرف ماهی در کشور 10 کیلوگرم است، در حالی که این رقم در دنیا به 20 کیلوگرم می‌رسد

نویسنده : سپیده قاسمی از روزنامه سبزینه

 در میان فعالیت‌های کشاورزی آبزی‌پروری یکی از فعالیت‌های است که طی دو دهه اخیر از روند توسعه چشمگیری در ایران برخوردار بوده است،  نرخ رشد تولید آبزیان بسیار بالاتر از نرخ رشد بخش کشاورزی و حتی نرخ رشد تولید در کشور است. تولید آبزیان پرورشی در کشور از 125 هزار تن در سال 1383 به بیش از 400 هزار تن در سال 94 رسید به عبارت دیگر بیش از 3 برابر میزان تولید در کشور بوده است. 

 با افزایش آبزیان صید شده در آب‌های تحت حاکمیت و آب‌های فراسرزمینی و بین‌المللی مجموع تولید آبزیان کشور در سال 1394 به حدود یک میلیون تن رسید. 

برنامه شیلات ایران برای توسعه آبزی‌پروری در پنج سال آینده دست‌یابی به تولید بیش از 800 هزار تن انواع آبزیان است. تحقق این هدف نیازمند توسعه زیر ساخت‌های لازم از جمله توسعه دانش فنی پرورش ماهیان، تولید خوراک آبزیان و همچنین توسعه بازارهای هدف داخلی و خارجی مصرف است. 

 آبزی‌پروری پایدار در کشور نیازمند کسب دانش فناوری کاربردی روز جهان و بومی‌سازی دانش و فناوری در مراکز تحقیقاتی، پژوهشی و همچنین سرمایه‌گذاری بخش دولتی و خصوصی است. هر چه در این بخش سرمایه‌گذاری بیش‌تری انجام شود نتایج آن موفقیت‌های بیش‌تری در زمینه تولید و ایجاد اشتغال، صادرات و کسب درآمد‌های ارزی برای کشور به همراه خواهد داشت. 

 استفاده از توانمندی‌های کشورهای پیشرو در تحقق تولید دانش و تجارت بین‌المللی آبزیان می‌تواند ما را  به اهداف مورد نظر خود برساند و تولیدکنندگان ایرانی را برای رسیدن به سود مطمئن کمک کند.

 ایران در تولید ماهی در قفس در ابتدای راه بوده و لازم است از تجربه بین‌المللی و کشورهای پیشرو در این زمینه استفاده کند و از طرف دیگر خود را از لحاظ دانش پیشرفته مجهز کند. و فعالیت های ی آموزشی و انتقال فناوری به کشور ضروری بنظر میرسد .. 

پرورش ماهی در قفس در دریای خزر خلیج فارس و دریای عمان یکی از اولویت‌های جدی  سازمان شیلات ایران و دولت است و استفاده از حضور اساتید دانشمند  فرصتی را فراهم می‌کند تا در فراگیری دانش این فعالیت قدمی‌های بزرگی را به جلو ‌برداریم و فناوری‌های پیشرفته را به خدمت بگیریم. 

 40 درصد تولید آبزیان در کشور پرورشی و 60 درصد آن از طریق صیادی تامین شده هدف این است که تا حد امکان پرورش ماهی را به آب‌های دریایی و آزاد هدایت شود. 

 بر اساس برنامه‌های مطالعاتی صورت گرفته پیش‌بینی تولید 200 هزارتن تولید ماهی در قفس در سال 1400 دور از دسترس نخواهد بود. در این راستا استفاده از شرکت‌های توانمند در مقیاس بزرگ و ایجاد و راه‌اندازی زنجیره تولید از تامین نهاده، تنظیم بازار تا عرضه با هدف پایدار تولید از اهداف  سازمان شیلات ایران است. 

بهره‌برداران باید با ‌ ساز و کار و نحوه اجرای این طرح‌ها آشنا شوند لذا  شناسایی گونه‌های مناسب، امکانات و تاسیسات، سازه قفس، تور، سیستم مهارکننده، اجزای پایدارکننده، ناوگان پشتیبان، سیستم غذادهی، سیستم‌های تمیز کاری تور، سیستم‌های پایش و مانیتورینگ و سیستم برداشت ماهی در قفس  از جمله موارد یاست که بهره بردارن آبزیپروری به آن توجه کنند. برشمرد. 

 در شرایط حاضر اکثر نیازمندی‌ها برای اجرای طرح پرورش ماهی در قفس از کشورهای دیگر تامین میشود ؛ اما با توانمندی‌هایی که در داخل کشور وجود دارد می‌توان در آینده نزدیک با یادگیری دانش روز دنیا تمام نهاده‌های مورد نیاز برای اجرا و توسعه این طرح را در داخل کشور تامین کرد. 

راهنمای عملی برداشت میگو ی پرورشی

راهنمای عملی  برداشت میگو ی پرورشی

اقتباس از یادداشت جناب مهندس حمید رضا موسی زاده  از کانال تلگرمی صنعت میگوی پرورشی ایران (صمپا)

جمع بندی مجموعه اقدامات قبل از صید میگو:

1-انتخاب استخرها بر اساس روز پرورش، شیب متوسط نمودار رشد، میزان غذای مصرفی، بیوماس، میزان غذای موجودی، وضعیت هوا، سایز هدف، رسیدن نوبت عمل آوری و...

2- نمونه گیری جهت بررسی مراحل پوست اندازی میگوی استخر و درصد میگوی با پوسته نرم، حدود یک هفته قبل از صید.

3- تعویض آب شدید( یک هفته تا 5 روز قبل از صید) و تمیز کردن جلوی خروجی همزمان با آن

4-آهک پاشی استخر بعد از تعویض آب

5- قطع غذادهی 24 الی 48 ساعت قبل از صید با توجه به میزان بیوماس و وضعیت بستر استخر

6- پائین آوردن تدریجی آب استخر از سطح جهت صید تا عمق مورد نظر( با توجه به میزان بیوماس، شیب استخر، وضعیت هوا، دمای أب و وضعیت عمومی استخر)

7- نصب توری صید در پشت خروجی و نصب توری پشتیبان.

8- تخمین میزان ادوات و تجهیزات و نیروهای مورد نیاز جهت صید با توجه به موارد ذیل:

+ تجهیزات و نیروها به تعداد کافی باشند.

+ استفاده از نیروهای آموزش دیده

+شستشو و ضدعفونی وسایل مور د استفاده و به طور کلی رعایت کامل اصول بیوسکیوریتی و مهیا کردن جعبه کمک ها اولیه.

+ تجهیز نیروها به چکمه، دستکش، لباس فرم مناسب و رعایت اصول بهداشتی از طرف آنها

+ پاکسازی کامل محوطه عملیات صید جهت اجرای روان کار

‏+ پوشش منطقه صید با کفپوش و نصب سایه بان ( سایه بان در صورت صید در روز).

+ استفاده از روشنائی مناسب و کافی در صورت برداشت در شب

+ مهیا کردن توری برداشت جایگزین

+ آب گیری تانک ها و سرد کردن آب آنها و حل کردن متابی سولفات سدیم در یک ظرف جداگانه و به میزان ذکر شده توسط عمل أوری یا طبق دستورالعمل کشور خریدار و سپس اضافه کردن محلول به تانک دوم( تانک متابی سولفیت سدیم).

+ چک کردن و کالیبره کردن ترازو

+ دقت در محل استقرار و به کارگیری نیروها و پوشش نقاط بحرانی افت کیفیت با بهترین نیروهای برداشت.

یکی از نکات مهم در فصل برداشت مشخص بودن استخر جایگزین و نقشه دوم برای روبرو شدن با مشکلات خاص است

واینکه مسئول مزرعه با آرامش و  برنامه ریزی مناسب تلاش کند به خاطر مشغله های برداشت،در رسیدگی به سایر استخر ها کوتاهی صورت نگیرد.

نکاتی که در زمان صید می بایست مد نظر قرار دهیم:

1- سعی شود صید در شب صورت گیرد

2- از آنجائیکه سردسازی بدن میگو یکی از مهمترین نقاط بحرانی کاهش افت کیفیت میگو است، باید با دقت و صحت کامل انجام شود( دمای آب تانک زیر 4 درجه سانتی گراد و حداقل 2 دقیقه غوطه وری کامل میگو در آن)

4- با توجه به انجام مباحث زیاد در خصوص محلول متابی سولفات سدیم، برای دوز مناسب و مدت زمان غوطه وری در محلول باید دستورالعمل کشور مقصد ویا عمل آوری ملاک عمل قرار گیرد.

4- نکته مهم پائین نگه داشتن دمای محلول متابی سولفات سدیم و حفظ دوز اولیه مورد نظر در طی روند صید است.

5- به خاطر به هم خوردن دوز متابی سولفات سدیم و کثیفی بیش از حد آب از یکی کردن تانک های سردسازی و متابی بایستی اجتناب کرد، به ویژه در تناژ های بالا.

6- زمان نگهداری روی میز نباید بیش از 3 دقیقه باشد و در این زمان میتوان در حد امکان سنگریزه ها و ماهی را جدا کرد.

7- در زمان استفاده از متابی سولفات سدیم از ماسک و عینک استفاده شود.

به طور کلی در روند صید میگو و حفظ کیفیت آن صحیح عمل کردن و سریع عمل کردن مهمترین اصل است که بایستی مد نظر قرار گیرد.

شیوه نامه حمل

با توجه به روال فعلی حمل از استخر به مراکز فراوری

دو مورد بسیار حساس نیز باید حتما مورد تاکید باشد و در بند قرار داد جمع اوری ذکر شود

الف - یخ نسبت ان به محصول در باسکت های حمل و نقل یک به یک باشد

ب- وزن ایده ال محصول در هر باسکت ١٥ کیلو گرم هست و حداکثر ١٨ کیلو گرم و به جد توصیه می شود از بیست کیلوگرم به هیچ عنوان نباید بیشتر در هر باسکت حمل و نقل بارگیری شود

حال به پردازیم به مهم ترین نکته ان

١- وظیفه پرورش دهنده

براورد و بیوماس گیری از محصول موجود در استخر و اعلام ان به جمع اور هست ( یکی از بدترین معضلات همین عدم براورد صحیح محصول هست)

٢- وظیفه جمع اور

٢-١،تأمین کامل تجهیزات و یخ بر اساس میزان اعلام شده توسط تولید کننده

٢-٢ حضور کلیه عوامل برداشت در راس ساعت تعیین شده

و از همه انها مهمتر

هماهنگی و تعیین جدول زمانی صید ، فاصله زمانی تا واحد فراوری، زمان انتظار محصول پشت خط

با توجه ظرفیت واقعی تحویل گیری و راندمان در ساعت عمل اوری

این مهم باید بین تولید کننده و واحد فراوری تعین تکلیف شود

و در این وسط جمع اور باید بدون هیچ اغماضی طبق جدول زمانی توافق شده بین تولید کننده و واحد فراوری وظیفه خود را به انجام رساند

( دلائل تاکید کاملا روشن بوده ولی این مهم در زمان بررسی و واکاوی فراوری مجدداً به ان خواهیم پرداخت)

اهمیت سنجش نیاز اکسیژن بیوشیمیایی (BOD) در مزارع پرورش آبزیان:

اهمیت سنجش نیاز اکسیژن بیوشیمیایی (BOD) در مزارع پرورش آبزیان:

 نرخBOD نمایانگر میزان مصرف اکسیژن در داخل آب توسط ارگانیزمها می باشد. اگر BOD کم باشد آب پاک و فاقد ارگانیسم است یا آنکه ارگانیزمهای داخل آب مرده و نیازی به مصرف اکسیژن ندارند. BOD مقدار اکسیژن لازم برای ثبات بیولوژیکی در آب است. اندازه تاًسیسات تصفیه بیولوژیکی خصوصاً میزان هوادهی در استخرهای پرورش آبزیان را می توان با اندازه BOD محاسبه نمود . BOD– نیاز اکسیژن بیوشیمیایی – یک اصطلاح برای مقدار اکسیژن مورد نیاز برای تجزیه بیولوژیکی یک ماده آلی در یک نمونه آب می باشد. بنابراین اندازه گیری BOD  به عنوان پایه  آشکار سازی مواد آلی قابل تجزیه بیولوژیکی در آب است. تفاوت بین BOD  و نیاز اکسیژن شیمیایی این است که COD  مواد آلی تجزیه ناپذیر بیولوژیکی را نیز شامل می شود.

زهراجاویدی